Versions Compared
Key
- This line was added.
- This line was removed.
- Formatting was changed.
Anchor | ||||
---|---|---|---|---|
|
Instrukcja deponowania danych badawczych
Table of Contents
Informacje ogólne
Expand | ||
---|---|---|
| ||
W Repozytorium Otwartych Danych Badawczych Uczelni Krakowskich (RODBUK) mogą deponować swoje dane badawcze pracownicy naukowi, doktoranci i studenci uczelni współtworzących projekt: Akademii Górniczo-Hutniczej im. Stanisława Staszica w Krakowie, Akademii Wychowania Fizycznego im. Bronisława Czecha w Krakowie, Politechniki Krakowskiej im. Tadeusza Kościuszki, Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie, Uniwersytetu Jagiellońskiegow Krakowie i Uniwersytetu Pedagogicznego im. Komisji Edukacji Narodowej w Krakowie. RODBUK pozwala na gromadzenie, udostępnianie i archiwizowanie otwartych danych badawczych wytworzonych, zebranych lub opisanych w trakcie prowadzenia badań naukowych ze wszystkich dziedzin nauki reprezentowanych przez pracowników, doktorantów i studentów afiliowanych przy uczelniach współtworzących projekt. Dane udostępniane są w formie zbiorów w uporządkowanej i dobrze opisanej strukturze, zgodnie z zasadami FAIR, dzięki którym deponowane dane są:
Zdeponowane w RODBUK dane badawcze będą przechowywane długoterminowo na specjalnie do tego przygotowanych serwerach Akademickiego Centrum Komputerowego Cyfronet AGH z zachowaniem najwyższych standardów zabezpieczenia przed ich utratą. |
Zakładanie konta / Logowanie
Expand | ||
---|---|---|
| ||
Przed pierwszym deponowaniem danych należy założyć konto używając adresu poczty uczelnianej w domenie agh.edu.pl. Deponować mogą tylko osoby zalogowane po uprzednim zaakceptowaniu regulaminu RODBUK. Po utworzeniu konta na wskazany adres e-mail zostanie wysłana wiadomość z linkiem zawierającą prośbę o weryfikację e-maila. Prosimy postępować wg instrukcji zawartych w tej wiadomości. Z górnego Menu należy wybrać "Log in" Następnie przycisk "Your Institution"
Z listy wybrać AGH: Nastąpi przekierowanie do uczelnianego serwera uwierzytelniania, gdzie należy wpisać adres e-mail w domenie agh.edu.pl oraz hasło Po zalogowaniu nastąpi przekierowanie z powrotem do RODBUK AGH - podczas pierwszego logowania należy sprawdzić poprawność danych, zaakceptować regulamin i nacisnać "Create Account" |
Deponowanie danych – metadane
Expand | |||||
---|---|---|---|---|---|
| |||||
Po weryfikacji konta przez Data Stewarda można już dodawać zbiory danych. W sekcji„Dodaj dane – Nowy zbiór danych”należy wypełnićw formularzupola metadanych (obowiązkowe są oznaczone gwiazdką). Niektóre z nich są powtarzalne. Jeśli jest konieczność dodania kolejnych, można to zrobić przy pomocy przycisku +. W przypadku pól: schemat identyfikowania, dziedzina nauki wg Ministerstwa Edukacji i Nauki (MEiN.pdf), dziedzina nauki wg Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD.pdf), powiązane publikacje, powiązany zbiór danych, finansowanie, rodzaj danych w zbiorze należy wybrać odpowiednie wartości z rozwijalnej listy.
W razie wątpliwości wszystkie wyjaśnienia dla poszczególnych pól znajdują się pod ikoną znaku zapytania Po wprowadzeniu metadanych należy zapisać zbiór danych.
Po zapisaniu powstanie wersja robocza zbioru danych, która będzie miała już przypisany numer DOI, nieaktywny do momentu zweryfikowania i opublikowania zbioru przez Data Stewarda. Zbiór danych będzie miał status “Wersja robocza”. Wprowadzone metadane są dostępne bez ograniczeń, zgodnie z regulaminem RODBUK i powszechnie obowiązującym prawem. |
Deponowanie danych – pliki z danymi
Expand | ||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ||||||||||
W sekcji „Pliki” za pomocą przycisku „Wybierz pliki do dodania” należy załączyć wybrane do udostępnienia pliki tworzące zbiór danych (wraz z plikiem readme.txt ). Do RODBUK można przesłać pojedynczy plik o maksymalnej wielkości 1 GB. Przesyłanie większych plików wymaga użycia tokena API.
Do każdego z dodanych plików można wprowadzić oddzielny opis, dodać znaczniki – tagi (kategorie np. dokumentacja, kod, dane oraz dane tabelaryczne np. geoprzestrzenne, sieciowe) oraz ograniczyć do nich dostęp.
Zbiory danych można objąć embargiem. W tym celu należy określić datę, od której pliki w zbiorze danych staną się dostępne. Od momentu publikacji takiego zbioru publicznie dostępne są jego metadane. Embargo jest możliwe tylko w przypadku tych zbiorów danych, które nie posiadają opublikowanej wersji. Maksymalny okres embarga w RODBUK wynosi 36 miesięcy. |
Wybór licencji
Expand | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Zdeponowany zbiór danych ma nadaną domyślnie licencję CC 0 W razie konieczności udostępnienia zbioru danych na innej licencji należy wybrać„Edytuj zbiór danych”a następnie „Licencje lub warunki” (lub przejść na zakładkę „Licencje i warunki” i wybrać „Edytuj wymagania dotyczące warunków”). Następnie w rozwijalnym polu zaznaczyć odpowiednią licencję i zapisać zmiany.
|
Modyfikacje zapisanego zbioru danych
Expand | ||
---|---|---|
| ||
Zapisany zbiór danych można uzupełnić, zmienić lub poprawić. W tym celu trzeba go ponownie wyedytować wybierając„Edytuj zbiór danych” a następnie „Metadane” (lub przejść na zakładkę „Metadane” i wybrać „Dodaj+edytuj metadane”) nanieść zmiany/poprawki/uzupełnienia lub dodać kolejne pola a następnie zapisać zmiany. |
Udostępnienie danych do weryfikacji
Expand | |||||||||||||||
---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| |||||||||||||||
Po wprowadzeniu metadanych oraz dołączeniu wszystkich plików do zbioru danych, należy się upewnić się, że został on zapisany. Nowoutworzony zbiór danych będzie miał status "Wersja robocza" oraz „Nieopublikowany” a jego Deponujący otrzyma powiadomienie na swoim koncie, w zakładce "Powiadomienia" oraz kopię mailową. Jeżeli wprowadzone metadane są wystarczające i można je udostępnić należy przesłać zbiór danych do sprawdzenia przez Data Stewarda - „Prześlij do weryfikacji”. Po przesłaniu zbioru danych do weryfikacji Deponujący nie ma możliwości edytowania danych: oba przyciski „Przesłano do weryfikacji” i „Edytuj zbiór danych” są nieaktywne. Przesłany zbiór będzie miał status „W recenzji” i trafi do Data Stewarda, który zweryfikuje wprowadzone dane pod kątem ich kompletności i poprawności. Na proces weryfikacji składa się sprawdzenie poprawności metadanych oraz plików. W razie wątpliwości Data Steward będzie kontaktować się z Deponującym. Po opublikowaniu zbioru indywidualny numer DOI (ang. Digital Object Identifier) będzie aktywny i nie ma już możliwości wprowadzenia zmian. Istnieje możliwość utworzenia kolejnych, numerowanych wersji zbioru danych na bazie istniejącej, już opublikowanej wersji.
Po przesłaniu zbioru danych do weryfikacji, jego status można sprawdzić jedynie na swoim koncie.
W wypadku, kiedy Data Steward odpowiedzialny za weryfikację przesłanego zbioru danych nie ma pytań, a przesłane dane są poprawne, zbiór zostaje opublikowany a Deponujący otrzymuje powiadomienie na swoim koncie w zakładce "Powiadomienia" oraz mailowo. W chwili opublikowania zbioru danych, zostanie aktywowany wcześniej nadany numer DOI i nie można już usunąć danych. W szczególnych przypadkach jednak istnieje możliwość utworzenia kolejnej, numerowanej wersji tego zbioru na bazie opublikowanej.
|
Usuwanie Wersji roboczej zbioru danych
Expand | ||
---|---|---|
| ||
W razie konieczności usunięcia wprowadzonego zbioru danych można to zrobić w następujący sposób: wybrać„Edytuj zbiór danych”, następnie „Usuń wersję roboczą”. Pojawi się komunikat, w którym trzeba potwierdzić, czy na pewno ten zbiór danych ma zostać usunięty, jeśli tak to należy kliknąć „Kontynuuj”. Wersja robocza zbioru danych zostanie usunięta z RODBUK. W przypadku decyzji o usunięciu "Wersji roboczej" zbioru danych, Deponujący i Data Steward nie otrzymują powiadomienia mailowego o wykonaniu tej akcji, ale w "Powiadomieniach" Repozytorium RODBUK na obu kontach pozostaje informacja o usunięciu zbioru. |
Modyfikacje już opublikowanego zbioru danych
Expand | |||||
---|---|---|---|---|---|
| |||||
W wyjątkowej sytuacji, kiedy Deponujący uzna, że opublikowany zbiór danych musi zostać uzupełniony, powinien skontaktować się z Data Stewardem. W takim wypadku, po wprowadzeniu brakujących danych do opublikowanego zbioru, Deponujący musi ponownie wysłać zbiór danych do sprawdzenia:„Prześlij do weryfikacji”.Data Steward może odesłać zbiór do poprawy lub, jeżeli nie ma zastrzeżeń, może go opublikować. Istotne jest porozumienie Deponującego z Data Stewardem co do ostatecznej wersji publikowanego zbioru danych – Data Steward może opublikować następną jego wersję z drobnymi poprawkami lub po większej korekcie. W pierwszym i drugim wypadku można sprawdzić liczbę wersji danego zbioru w zakładce"Wersje". Informacja o aktualnej wersji znajduje się na samej górze stronylub pod tytułem zbioru danych.
|
Wycofanie już opublikowanego zbioru danych
Expand | ||
---|---|---|
| ||
Opublikowany zbiór danych nie podlega usunięciu z RODBUK. W szczególnych przypadkach takich jak naruszenie praw autorskich i innych praw własności intelektualnej, podejrzenie o popełnienie plagiatu, istnieje możliwość jego wycofania. W tym celu należy zwrócić się do Data Stewarda. Wycofanie zbioru danych obejmuje usunięcie wszystkich składających się na niego wersji. Publicznie dostępne pozostają podstawowe informacje dotyczące usuniętego zbioru (tzw. tombstone) czyli cytowanie i powód dla jakiego te dane usunięto. Pełny opis metadanych pozostaje widoczny jedynie dla osób, które posiadają role systemowe umożliwiające wycofanie zbioru. |
Zabezpieczenie i długoterminowa archiwizacja danych w RODBUK
Expand | ||
---|---|---|
| ||
RODBUK zapewnia długotrwałe archiwizowanie zdeponowanych danych na serwerach Cyfronet AGH. Kopie zapasowe plików z danymi są automatycznie tworzone w czasie rzeczywistym w momencie wprowadzenia przez użytkownika do RODBUK, a kopie metadanych raz na dobę. Kopie bezpieczeństwa są przechowywane w różnych lokalizacjach. Uwierzytelnianie W ramach zachowania bezpieczeństwa każdy nowy użytkownik przy zakładaniu indywidualnego konta w RODBUK jest weryfikowany przez Centralny System Uwierzytelniania Danych właściwej uczelni. Procedurę realizuje się za pomocą protokołów OIDC (OpenID Connect) lub SAML2. Każdorazowe logowanie wymaga loginu (adres e-mail) i hasła uwierzytelniającego (nadane przy pierwszym logowaniu). Dostępność informacji Do wszystkich plików z danymi badawczymi dołączone są metadane zgodne ze standardem Dublin Core. Dołączane pliki powinny być zapisane w formatach otwartych. Identyfikator DOI Każdemu zdeponowanemu zbiorowi danych zostaje przyznany identyfikator DOI. Aktywacja numeru DOI następuje po weryfikacji zdeponowanych danych przez Data Stewarda, w momencie opublikowania pierwszej wersji zbioru danych. Licencjonowanie Do każdego zbioru danych Deponujący przypisuje wybraną przez siebie licencję z listy dostępnej w Repozytorium. Pliki mogą być udostępnione na zasadach otwartego dostępu lub w sposób ograniczony (embargo, udostępnienie na życzenie). W razie potrzeby otrzymania dostępu do plików z ograniczonym dostępem wymagane jest zwrócenie się do osoby, która zdeponowała dane np. za pomocą formularza"Skontaktuj się z właścicielem", który znajduje się przy opisie zbioru danych. Weryfikacja metadanych Dane podlegają archiwizacji i udostępnianiu w postaci dostarczonej do Repozytorium przez Deponującego. Data Steward danej kolekcji może przed opublikowaniem zbioru danych poprosić o wprowadzenie do niego korekt lub uzupełnień, a w przypadku drobnych i oczywistych pomyłek (np. literówek) wprowadzić niezbędne poprawki samodzielnie. Dożywotność danych Dane zdeponowane w RODBUK nie podlegają wycofaniu przez autorów. W szczególnych przypadkach (np. naruszenie przepisów prawa autorskiego osób trzecich + plagiat) dane zostaną przeniesione do archiwum zamkniętego. Długoterminowa archiwizacja Wszystkie dokumenty zgromadzone w RODBUK są przechowywane i udostępniane bezterminowo, z zachowaniem zasad bezpieczeństwa danych. W przypadku wycofania się z inicjatywy RODBUK jednej z uczelni może ona przenieść zgromadzone dane na jej instancji do innego repozytorium. W razie zaistnienia sytuacji zamknięcia RODBUK współzałożyciele podejmą starania zmierzające do przeniesienia danych do innego repozytorium z zachowaniem ciągłości poprawnego funkcjonowania nadanych numerów DOI. Osoby, które zdeponowały swoje dane badawcze w RODBUK, o tym fakcie zostaną poinformowane oficjalnym komunikatem. Dostępność w czasie Cyfronet AGH zobowiązuje się zapewnić gwarantowany czas dostępności do RODBUK na poziomie 99 %. |